Bacak Atardamar Hastalıkları

Bacak Atardamar Hastalıkları

Bacak atardamarlarının daralması ve tıkanması şeklinde görülebilir ve en sık görülen sebebi aterosklerozdur (damar sertliği).

Damar Sertliğinin Nedenleri:

Damar sertliğine neden olan etkenleri arasında;

  • Sigara içilmesi,
  • Yüksek kan kolesterol seviyesi,
  • Ailede kalp-damar hastalıkları olması,
  • Obezite (şişmanlık),
  • Diyabet (şeker hastalığı) , sayılabilir. 

Bacak damarlarındaki darlık ya da tıkanıklıklar erken dönemlerde belirti vermeyebilir.

Belirtileri:

En sık ; yürümek, merdiven çıkmak ve koşmakla baldır, uyluk ve kalçada kramp tarzında ağrı şeklinde ortaya çıkar. Bu ağrı bir müddet dinlenmekle geçmektedir. Zamanla yürüme mesafesi kısalmaya başlar ve bir müddet sonra istirahat halindeyken ağrı başlar. Bunun bir sonraki aşamasında ise ayak parmaklarında iyileşmeyen yaralar ve kangren ortaya çıkacaktır. Eğer bu durum tedavi edilmezse ilgili ayağın veya bacağın çeşitli seviyelerde kaybedilmesi (amputasyon) ile sonuçlanacaktır.

Teşhis ve Tedavi Yöntemi:

Böyle hastalarda öncelikle hastanın şikayetlerinin ayrıntılı olarak dinlenmesi gerekir. Sonrasında bacaktaki atardamarların nabızları muayene edilmelidir. Gereken hastalarda görüntüleme yöntemlerine başvurulur.Renkli Doppler ultrasonografi, MR ya da BT anjiografi veya klasik konvansiyonel anjiyografi kullanılan en sık görüntüleme yöntemlerindendir. Damar hastalıklarının tanısında çoğunlukla anjiografi hala ilk sırada kabul edilse de günümüz modern MR ve Tomografi cihazları ile mükemmele yakın sonuçlar alınabilmektedir. Bu yöntemlerde hastanın 15-20 dakikalık kısa bir süre için MR ya da tomografi cihazının içine girmesi yeterlidir. Klasik anjiyografideki gibi kasıktan iğne ile girilmesine gerek yoktur, görüntüleyici ilaç kol damarından verilir ve tüm vücuda yayılır. İstenilen bölgenin bilgisayar ortamında elde edilen görüntüler anjiyografi şekline çevrilmektedir. Bu görüntüleme yöntemi ile de tedavi şekline karar verilir. Hastasına göre medikal tedavi, endovasküler yöntem ya da açık cerrahi uygulanabilir.

Tedavi Yöntemleri:

1.Medikal Tedavi:

Hastaların bir bölümü medikal tedavi (ilaç tedavisi) altında belirli aralıklarla takip edilebilir. Bu hasta grubunda risk faktörleri ortadan kaldırılmalıdır.

  • Sigara bırakılmalı,
  • Kolesterol değerleri yüksekse diyet ve ilaçlarla (statinler) kolesterol değerleri normal seviyelere çekilmelidir,
  • Kilolu hastalara kilo verdirmeli,
  • Diyabetiklerde de kan şekeri düzeni ayarlanmalıdır.
  • Hastalar ilaç tedavisi altında düzenli egzersize yöneltilirler.
2.Endovasküler Yöntem:

Bacak atardamarlarında darlıklar ya da kısa segment tıkanıklar endovasküler yöntemle (damarın içinden yöneltilen balon veya stentlerle) tedavi edilebilirler. Bu yöntemde kasıktan bir iğne ile atardamarın içine girilir. Genel anestezi gerekmez, sadece iğnenin girdiği bölge lokal anestezi ile uyuşturulur. Anjiyografi çekilip darlık ya da tıkanıklığın yeri ve uzunluğu belirlenir. Daha sonra uygun hastalarda darlık ya da tıkanıklık özel balon veya stentlerle (damarın içine yerleştirilen metal borucuklar) açılır. Bu yöntem bacak atardamarlarının yanı sıra kol damarları, iç organ damarları (böbrekler ve karın içi organları besleyen) ve karotis (şah damar) darlık ve tıkanıklıklarının tedavisinde de uygulanabilir.

Hastanın bir gün hastanede yatması yeterlidir. Taburcu olduktan 2-3 gün sonrasında hasta işine geri dönebilir.

      

3.By-Pass (Köprüleme):

Daha uzun segmenti tutmuş olan ya da endovasküler yöntemlerle açılamayan tıkanıklarda by-pass (köprüleme) ameliyatlarını yapmak gerekmektedir. Bu ameliyatlar spinal veya epidural anestezi (belden aşağısının uyuşturulması) ile yapılabilir. Dolayısı ile ciddi kalp ve akciğer rahatsızlıkları olan hastalar genel anestezi riski ile karşılaşmadan rahatlıkla ameliyat olabilirler. Bu ameliyatlarda hastaya göre suni damar ya da hastanın kendi toplardamarı by-pass için kullanılır. Amaç yeni bir kan akış yolu oluşturarak tıkanıklığın ilerisindeki dokulara yeterli kan akımını götürmektir. Bu ameliyatlardan sonra da hastanın 3-5 gün hastanede yatması gerekmektedir. Taburcu olduktan 10-15 gün sonra hasta işine dönebilir.

Tedavi Sonrası:

Gerek medikal tedavi, gerekse de endovasküler yöntem ya da açık cerrahi uygulanan hastaların hepsi belirli aralıklarla kontrol muayenesine gelmelidir. 

 

Share on LinkedInShare on FacebookShare on Twitter